04/06/2021 11:51 View: 5694

Văn cô Bơ Thoải Cung hay nhất

Cô Bơ (cô Ba Thoải Cung) là vị Thánh cô nổi tiếng trong Tứ phủ thánh cô. Cô thường về ban lộc tình duyên, lộc chữa bệnh. Vậy bản văn thỉnh cô Bơ đầy đủ như thế nào? Cách hát văn cô Bơ theo lối cổ? ... Hãy cùng Tamlinh.org nghe và tìm hiểu

van co bo, co ba thoai cung, co bo thac han

Hát văn cổ là gì? 

Hát văn cổ là một thể thức hát văn theo lối cổ truyền được gọi tắt là hát văn cổ. Hát văn cổ hay còn gọi là chầu văn cổ hay hát chầu văn được chia ra làm ba hình thức chính là Hát văn thờ, Hát văn thi, Hát văn hầu. 

Hát văn thờ được sử dụng nhiều trong các ngày lễ, buổi lễ trọng đại tại các đền phủ. Còn hát văn hầu là hình thức hát chầu văn được dùng trong các vấn hầu đồng.

Hát văn thờ là một trong những hình thức hát văn khó nhất của của Hát chầu văn, Chầu văn cổ hay hát văn cổ. 

Xem thêm: Đi lễ cô Bơ cần chuẩn bị những gì?

Hát Văn Cổ - Văn Cô Bơ do nghệ nhân Hoàng Trọng Kha và Phạm Quang Đạt trình bày

Bản chầu văn cổ Cô Bơ Bông ( Cô Ba Bông ) được ghi âm vào những năm thuộc thập niên 90 của thế kỷ trước tại Đền Dâu phố Hàng Quạt - Hà Nội. Có thể nói đây làm một bản Hát Chầu văn lối cổ từ lời hát văn cho đến cách trình bày, thể hiện.

Hiện nay lão nghệ nhân Phạm Quang Đạt-nguyên là trưởng cung văn đền Dâu-64 Hàng Quạt, cụ đã mất vào năm 2004. Còn lão nghệ nhân Hoàng Trọng Kha hiện đã ngoài 97 tuổi. Hiện nay cụ vẫn chấp pháp sự tại Phủ Tây Hồ. 

Lão nghệ nhân Hoàng Trọng Kha là cây đại thụ trọng làng hát Chầu Văn Cổ của Việt Nam. Cụ còn lưu giữ được rất nhiều làn điệu hát văn lối cổ cũng như tư liệu hán nôm về hát chầu văn. Cụ Hoàng Trọng Kha là cung văn cùng thế hệ với nghệ nhân Phạm Văn Khiêm, Nguyễn Văn Tuất, Cụ Sinh Con, cụ Vĩnh, bà giáo Cẩn,...Những buổi truyền dạy hát văn, dạy đàn nguyệt của nghệ nhân Hoàng Trọng Kha được rất nhiều cung trẻ yêu thích.

Là những cung văn kế cận, các nghệ nhân Lương Trọng Quỳnh, Đinh Công Mạnh, Thanh Long, Văn Chung, Khắc Tư, Hà Vinh,... được thừa hưởng từ các tiền bối những ngón đàn nguyệt, điệu hát văn cổ ngọt ngào, sâu sắc.  

Những tư liệu hát văn cổ của các cụ để lại cùng những đóng góp của cụ đối với nghệ thuật hát chầu văn Việt Nam là vô cùng to lớn

Hát Văn Cổ Cô Bơ Bông nghệ nhân Chu Đức Duyệt trình bày

Cố lão nghệ nhân Chu Đức Duyệt nguyên là trưởng cung văn đền Hàng Bạc phố Hàng Bạc thành phố Hà Nội. Cụ hiện có người con trai là Chu Đức Bằng vẫn đang theo nghiệp cầm ca chúc Thánh. Sinh thời thì mọi người thường gọi cụ với cái tên thân thiện là cụ Duyệt Hàng Bạc. Với giọng hát chân phương, mộc mạc và lối hát văn cổ kính cụ được rất nhiều người mời hát trong các khóa lễ hầu bóng.

Hôm nay Tamlinh.org đăng bản văn Cô Bơ Bông là một bản văn chầu cổ được rất nhiều người thể hiện rồi, nhưng lần này là tư liệu để lại của cố nghệ nhân. Một bản hát văn cổ được thể hiện theo lối hát văn cổ bản, linh thiêng hương khói.

Hát Văn Cổ Cô Bơ Bông do nghệ nhân Cụ Vĩnh và Bà Cẩn trình bày

Hát Văn Cổ Cô Bơ Bông do nghệ nhân Văn Chung trình bày

Hát Văn Cổ Cô Bơ do nghệ nhân Hoài Thanh trình bày

Hát Văn Cổ Cô Bơ do nghệ sĩ Xuân Hinh trình bày 

Xem thêm: Căn Cô Bơ - Đừng Mơ Hạnh Phúc

[Bản văn] Cô Bơ Bông - Cô Ba Thoải Cung

Hiển danh là bóng cô Bơ

Vào tâu ra giọng cô xuống toà thoải cung

Hát dọc:

Đẹp bằng Nghiêu thuấn, nữ trung

So bề tài sắc thiên cung nào tày

Lược ngà rẽ mái tóc mây

Nón kinh cô Bơ đội chân đi hài thêu hoa

Ngọt ngào má phấn môi son

Lưng ong yểu điệu vẻ còn tốt tươi

Vẻ thiên nhiên hình dung cô từng thước i i i

Gót hài hoa càng bước càng xinh

Cô đã nên quốc sắc kinh thành

Mặt ngài mắt phượng miệng cười nở hoa i i i

Áo trắng hoa hương trầm tuần sắc i i i

Lược đồi mồi nhẫn ngọc luồn tay

Gương soi phấn điểm nào tày

Cổ đeo tràng hạt tai đeo hoán vàng i i i

Hát miễu:

Nhang dâng một chuyện trống điểm ba hồi

Đệ tử con tiến bản văn mời

Dâng sự tích cô Bơ, thủy tinh công chúa i i

Tiền duyên sinh nở hạ giới tòa long cung, cô biến hóa lên về động điện trung, khi thác xuống làm con vua thủy tộc i i i i

Ba ngàn cô tiên nữ sắm sửa đi theo hầu (2)

Người mừng vui dâng tiến trầu cau

Kẻ hầu hạ vàng năng khăn sửa túi i i

Éo le nhiều nỗi, cách đủ trăm phần người thanh tân nết cũng thanh tân, vẻ lịch sự cô càng thêm lịch sự i i i

Nhật khoan thánh thót đàn luyện năm cung (2) sao tai nghe tiếng nhạc lạ lùng, bát ngát nhẹ như giục lòng quân tử

Chèo đò:

Chiếc thoi cô Bơ đậu bến cô Tô, nửa đêm cô nghe thấy tiếng chuông chùa Hàn Sơn nổi tiếng hò khoan, khoan khoan rô khoan...

Chân cô bước xuống thuyền

Chèo mở lái ra... Cô Bơ chèo từ....

Hàn thác cô chèo ra... Về phủ Giáp Ba....

Chèo sang đền chính.... Chèo qua Công Đồng....

Chèo về Phủ Võng.... Cho tới đền Vôi....

Tới nơi đền Lộ.... Đền Dầm, đền Sở....

Tiên linh, xá Từ.... Đại lộ đền đức ông....

Tiên cô vui chơi.... Đứng mũi thuyền rồng....

Yêu mến thanh đồng.... Lễ phật dâng hoa....

Cô lại chèo ra.... Về đền cây Quế....

Qua cửa Xích Đằng.... Về tới đền Lảnh Giang....

Bái yết quan đệ Tam.... Rồi ngược dòng sông....

Tới chùa Bồ Đề.... Rẽ qua đền Ghềnh....

Chầu đức mẫu thoải.... Lại xuống đền Chầu....

Chầu đệ tứ khâm sai... Qua đền cửa Rừng....

Đền rừng đền núi.... Qua đền cửa sông....

Yên định ái mộ.... Rồi về đền đây....

Cô mới xăm xăm.... Tới phủ tới đền....

Phủ xinh cảnh lịch.... Bốn mùa phong quang....

Thuyền rằng thuyền ai.... Lơ lửng bến Giang....

Thuyền cô Bơ thoải.... Rước sang điện này....

Tới bến cô ơi, ....Xin cô gác mái chèo bơi cô lên lễ mẫu trên đền

Cờn bắc:

Một mái chèo cô chèo về Bát Hải

Danh tiếng đồn cô Bơ thỏa mẫu yêu

Mặt tròn ba ngấn cổ kiêu i i i

Môi son má phấn mỹ miều nết na

Sông Thác Hàn ngự chốn ngã ba i i i

Thuyền bè xuôi ngược phải nhờ tay cô

Cô ra tay trị bệnh hành phù i i i

Tàn nhang nước thải cô cho lại lành

Cô lên tàu xuống giọng có một mình i i i

Không mây cưỡi gió tính tình ngao du

Chiếc thoi cô lênh đênh qua cửa thần Phù i i i

Thuyền nan chèo quế nhật du tính tình

Danh tiếng đồn cô Bơ thoải anh linh i i i

Mười hai cửa hành trong tay

Đền hàm sơn cô hội yến suốt đêm ngày

Có lệnh mẫu gọi cô về ngay Thác Hàn

Danh tiếng cô Bơ thoải khôn ngoan i i i

Cô cứu sinh cũng lắm độ oan cũng nhiều

Cô chỉ thương chúng bệnh hiểm nghèo i i i

Cô ban phù cấp thuốc bệnh đều tan thông

Xám hối cô cô thương lấy đồng cùng

Nỡ nào cô để cho đồng hàn vi

Dẫu rằng không thương xin cô cũng yêu vi i i i

Cô mượn cầu Ô Thước, cô bắc cầu sông Ngân

Cô yêu ai, xa cũng như gần i i i

Cô giận ai cách nửa bàn chân cũng lìa

Tấu tiên cô, cô thương lấy ghế cô i i i

Nỡ nào cô vui thú cảnh non bồng động tiên

Nhớ lời mẫu gọi cô lên i i i

Một tin tấu đối hai tin hẹn hò

Cô dạy đồng tiếng nhỏ lời to i i i

Đêm khuya hưu hắt, tuyến thơm lạnh lùng

Cô chơi đâu xin cô hãy thương đồng i i i

Bài khác:

Tóc mườn mượt i a rung rinh bóng liễu i

Rẽ đường ngôi, cô thẳng chiếu i xuống trần gian

Cong cong nét liễu nằm ngang

Long lanh đôi mắt i phượng lông hương i có đôi hình i i i

Vẻ xinh xinh i da ngà cô điểm tuyết

Má má cô hồng, hồng điểm nguyệt tô son

Thanh xuân cô đang độ trăng tròn

Trâm cài lược dắt, nét ngang có ba màu i i i

Vin tay ngọc i a hái dâu bẻ quế

Vin vin cành hồng , lan, huệ, phù dung

Chiêm khê sực nức hương nồng

Gió nam, phấp phới cánh buồm tung bay i i i

Thuyền hạnh phúc i a một tay bẻ lái

Vượt sông Mê cô ha ngại gian nan

Cứu dân thoát ách cơ hàn

Cô trở người qua bến lầm than i đọa đày i i i

Cô dẫn dắt i một tay tô vẽ

Nét thần tiên mọi vẻ mọi nơi

Cô về đồng hoa nở hây hây

Cô đi ngọn cỏ cành cây thẫn thờ i i i

Cô chấm đồng, cô hãy thương đồng

Hay còn vui thú non bồng cảnh tiên

Nhớ lời mẫu gọi cô lên i

Một tin gắn bó hai tin dặn dò

Mẫu dặn rằng điều nhỏ tiếng to i i i

Một mái chèo i về đền Bắc Hải, danh tiếng đồn cô Bơ thỏa mẫu yêu, cô ngọt ngào má phấn cổ kiêu i i i

Thác Hàn ngự chốn ngã bà, thuyền bè xuôi ngược phải nhờ tay cô

Cô ra tay trị bệnh hành phù i i i

Tàn nhang nước thải cô cho lại lành

Danh tiếng đồn, cô Bơ thoải anh linh i i i

Mười hai cửa bể quyền hành trong tay

Đền Hàm Sơn Hội Yến suốt đêm ngày i i i

Có lệnh mẫu gọi cô về ngay sông Thác Hàn

Nửa đêm hiện giữa Thác Hàn i i i

Tay tiên, cô nảy cung đàn nam thương

Hỡi người, cách trở viển vương i i i

Bắc cầu Chức Nữ, Ngưu Lang đợi chờ

Thuận lòng, lá thắm đầy thơ i i i

Kẻ trông trực tiếp, người chờ cung phi

Ba bông biến hiện đi về i i i

Trăng thanh gió mát canh khuya bán hàng

Nào là kẻ Bắc người Nam i i i

Cầu sao được vậy đến đền Bơ Đông

Hài cườm nón trắng tiến dâng i i i

Tôn hương thực sự, một lòng không dám đơn sai

Biết ra tiếp lộc ban tài

Bài khác:

Hàm Sơn tung khí trung linh

Có cô Bơ thoải giáng sinh phù đời

Dù ai đi ngược về xuôi

Sông bao nhiêu nước cô thương người bấy nhiêu i i i

Dở trang tích cũ lên triều

Có cô Bơ thoải mỹ miều thanh tân

Khăng khăng lắm giữ cơ trần

Phù Lê diệt Mạc bao lần xông pha i i i

Đền Hàm SƠn chốn ấy quê nhà

Vì đời cô bẻ lái vượt qua thác ghềnh i i i

Chiếc thoi rẽ sóng xnh xinh

Cứu người vì nước vì tình non sông i i i

Hàm Sơn phong mục ba bông

Ấy nơi kiếm khách thoát vòng hiểm nguy i i i

Qua cơn binh lửa bất kỳ

Ngọc chìm đáy nước, rước cô về ba bông i i i

Hoa đào còn đợi gió đông

Ai mà hợp số khăn hồng cô trao

Ngọc lành còn đợi giá cao í i ì

Biết đâu quân tử mà trao duyên hài

Nương đâu một phút biển trời ì i i ì

Bụi tràn rũ sạch cô hóa người thần tiên

Thuyền bè xuôi ngược khắp miền ì i í ì

Nhớ ơn công đức lập đền khói hương

Lê triều truy tặng vua ban í i ì

Buôn may bán đắt, gặp người gặp duyên

AI mà bất chính đảo điên í i ì

Lắm bạc nhiều tiền cô cũng đổ ra sông

Thương ai núi ngọc non vàng ì i i

Giận ai cô để nhỡ nhàng biển khơi

Bệnh hành tựa thể giếng khơi i i ì

Mênh mông nào biết biển trời phương nao

Dò sông sông chẳng đủ sào i i i ì

Dò biển biển rộng trời cao mấy tầng

Tỉnh ra mới biết sự lòng i i i i

Ký về cho tới ba bông – Tháp Hàn

Thuyền rồng nón trắng tiên dâng i i i

Khăn hồng áo thắm tiền trăm trầu trình

Hài nhân lốt trắng xinh xinh i i ì

Cứu cho lại được an lành thảnh thơi

Dù ai buôn bán đâu đâu i i ì

Mười hai tháng sáu rù nhau mà về

Dù ai buôn bán trăm nghề ì i i i

Mười hai tháng sáu đều về đền cô

Thành phù chữa bệnh

Cô về niệm chú hành phù, phù chú chú niệm

Niệm bùa bùa linh linh thần phù

Sơn sơn bắt linh linh thần phù, huyết huyết tan

Linh thần phù ta mà tẩu tán, chóc lai lâm linh ứng thần phù